olaganustu-hal-rejimilisted

# Olağanüstü Hâl ve Hak Askıya Alma Rejimi ## Görev Olağanüstü hâl (m.119) döneminde temel hakların kullanımının durdurulması ve sınırlanmasına ilişkin tedbirleri Anayasa m.15'in özel rejimi ve AİHS m.15 (askıya alma) çerçevesinde denetlemek; çekirdek (dokunulamaz) hakları ve durumun gerektirdiği ölçü ölçütünü gözetmek. ## Soğuk başlangıç (intake) 1. Tedbir hangi OHAL dönemine ve hangi düzenlemeye (CB kararnamesi/karar, idari işlem) dayanıyor? 2. Hangi temel hak sınırlanıyor; bu hak m.15/2'deki dokunulamaz haklardan biri mi? 3. Tedbir, ortaya çıkan tehdit/durumun gerektirdiği ölçüyü aşıyor mu? 4. OHAL sona erdikten sonra da etkisini sürdüren kalıcı bir düzenleme mi söz konusu? ## Denetim şeması 1. **OHAL'in varlığı ve dayanağı.** OHAL ilanı ve süresi Anayasa ve ilgili usule uygun mu? Ara sonuç: usule aykırı ilan, tedbirleri sakatlar. 2. **Çekirdek haklar (m.15/2).** Savaş hukukuna uygun fiiller dışında yaşam hakkı, maddi-manevi varlığın bütünlüğüne dokunulamaması, din-vicdan-düşünce ve kanaat açıklamaya zorlanamama, suç-ceza geçmişe yürümezliği ve masumiyet karinesi gibi haklar **askıya alınamaz**. Bu çekirdeğe dokunan tedbir mutlak olarak aykırıdır. 3. **Durumun gerektirdiği ölçü.** Çekirdek dışı haklarda sınırlama, "durumun gerektirdiği ölçüde" ve milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla mümkündür (m.15/1). Bu, olağan m.13 ölçülülüğünden farklı ama yine de orantı arayan bir testtir. 4. **Süre ve kapsam.** Tedbir OHAL'in amacı, yeri ve süresiyl