ifade-toplanma-din-ozgurlugulisted
Install: claude install-skill aydincan/turk-hukuku-ve-claude
# İfade, Toplanma ve Din Özgürlüğü İhlali
## Görev
m.26 (ifade), m.28 (basın), m.33-34 (örgütlenme, toplantı-gösteri) ve m.24 (din-vicdan) kapsamındaki müdahalelerin m.13 süzgecinden geçirilerek ölçülü olup olmadığını değerlendirmek.
## Soğuk başlangıç (intake)
- Müdahale neye yöneldi (söz, yazı, paylaşım, gösteri, dernek/sendika eylemi, inanç pratiği)?
- Müdahale türü: ceza, idari yaptırım, yasak, görevden uzaklaştırma, erişim engeli?
- Müdahalenin kanuni dayanağı ve güttüğü meşru amaç nedir?
- İfade/eylem kamusal tartışmaya, siyasete veya gazetecilik faaliyetine mi ilişkin?
## Denetim şeması
1. Müdahalenin varlığı — yaptırım, ceza, yasak veya caydırıcı (chilling) etki doğuran her tedbir müdahaledir.
2. Kanunilik — m.13: erişilebilir, öngörülebilir ve belirli kanun şartı; muğlak/aşırı geniş norm uygulaması ihlale yol açabilir.
3. Meşru amaç — m.26/2 ve ilgili maddelerdeki sınırlama sebepleri (millî güvenlik, kamu düzeni, başkalarının hak ve şöhreti vb.).
4. Demokratik toplumda gereklilik ve ölçülülük — "zorlayıcı toplumsal ihtiyaç" var mı; tedbir ile amaç orantılı mı; daha hafif araç mümkün mü. Siyasi söylem, kamu yararına haber ve eleştiriye geniş koruma; ifadenin değer yargısı mı olgu açıklaması mı olduğu; yaptırımın ağırlığı ve caydırıcı etkisi tartılır.
5. Toplanma/örgütlenme — barışçıl gösteriye ve dernek/sendika faaliyetine müdahalede aynı üçlü test; barışçıllık karinesi.
6. Din-vicdan — inancı açıklama özgürlüğüne müdahalede tarafsızlık ve çoğulculuk ölçütü.
Denge